Gmina Szamocin

Jako samodzielna jednostka samorządowa gmina Szamocin istnieje od 1973 roku. Geograficznie i kulturowo należy do Pałuk, administracyjnie znajduje się w województwie wielkopolskim, powiecie chodzieskim. Gmina zajmuje powierzchnię 125,5 km2, liczy 7500 mieszkańców, z czego miasto 4400. Szamocin ma dobre połączenie drogowe z większymi miastami w okolicy – Chodzieżą, Margoninem i Wyrzyskiem, a stamtąd drogami krajowymi ze wszystkimi wielkimi aglomeracjami.Niedaleko przebiegają także dwie magistrale kolejowe Szczecin – Bydgoszcz oraz Poznań – Kołobrzeg. Sieć komunikacyjną uzupełniają liczne drogi gminne.

 

Warunki geograficzne - przyroda

Północną granicę gminy wytycza Noteć. Szeroką, kilkukilometrową część pradoliny zajmują płaskie jak stół łąki. Dalej od rzeki pojawiają się pagórkowate tereny, które sprawiają wrażenie rzeźby przedgórskiej, charakterystycznej dla tzw. Szwajcarii Chodzieskiej. W najbliższej okolicy Szamocina znajduje się sześć polodowcowych jezior, z których największe jest Laskowskie (51 ha). Lasy zajmują ok. 3000 ha i są w administracji Nadleśnictwa Podanin. W podmokłych drzewostanach, w pobliżu łąk, spotkać można łosie. Dno dolinne Noteci porastają łąki z zasługującą na uwagę różnorodnością ptactwa (115 gatunków). Występują tu np. rybitwa czarna, błotniak stawowy, kulik, czajka, derkacz, a nawet żuraw. Są to także tereny orła bielika, który gniazduje w sąsiedztwie „Cygańskich Dołów”. Na szczególna uwagę zasługują dwa stanowiska roślin chronionych – „Weśrednik” (obszar przy drodze Szamocin – Laskowo – Margonin), oraz wzdłuż dopływu Noteci – Margoninki. Dużą atrakcją przyrody nieożywionej jest głaz narzutowy (obwód 7,5 m) z czerwonego granitu, ze względu na fantastyczny kształt zwany „Zaklętą Karocą”, leżący niedaleko Atanazyna, a przywleczony przez lodowiec ze Skandynawii.

 

Rolnictwo

Gleby są słabe – ponad połowa w V kl. bonitacji. Powierzchnia użytków rolnych wynosi ok. 8200 ha, w tym grunty orne 3450 ha, łąki 4716 ha. W gminie zarejestrowanych jest ponad 350 gospodarstw rolnych. Średnia powierzchnia gospodarstwa jest jednak nieduża – 8 ha, gdyż przeważają gospodarstwa małe. Największe, takie które mogą utrzymać się z rolnictwa, spotyka się na terenie sołectw Szamoty, Swoboda i w Szamocinie, czyli tam, gdzie występują najlepsze gleby. W sumie w gminie jest 50 średnich i większych gospodarstw. Od pewnego czasu dobrze rozwija się branża warzywnicza. Wielu rolników uprawia warzywa na łąkach nadnoteckich. Niektórzy – m.in. Eugeniusz Semrau, Henryk Semrau, Jerzy Przystasz, Jerzy Borucki, Tadeusz Śliga – są producentami na dużą skalę, a ich gospodarstwa spełniają wszelkie wymogi unijne.

 

Gospodarka

Ogółem na terenie gminy działa 350 podmiotów gospodarczych. Dominują te najmniejsze, ale jest kilkanaście średnich i większych firm, które zatrudniają po kilkadziesiąt osób i decydują o nowoczesnym obliczu szamocińskiej gospodarki. Największym przedsiębiorstwem jest Zakład Produkcji Indyczek „Koziegłowy” w Szamocinie, druga w Europie ferma pod względem skupiska zwierząt – w jednym „rzucie” jest tu chowanych ok. 180 tys. indyków. Znaczącymi firmami są także: Fabryka Krzeseł w Szamocinie (pozostająca w strukturze Bydgoskich Fabryk Mebli), „Paletten-MetalBox” (produkcja opakowań i kontenerów metalowych na eksport), „Polsport” Szamocin (produkcja wyposażenie do hal sportowych), „Murbet” (branża budowlana), Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny „Apako” (aparaty i konstrukcje), Gminna Spółdzielnia „S.Ch.” (handel), „Soforek” Szamocin (jeden z największych producentów wafli do lodów w Polsce), „Kobus” (produkcja mebli). Znaczącym pracodawcą jest również gmina, która utrzymuje oświatę (ok. 130 zatrudnionych) i Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej (18 pracowników). Największym jednak pracodawcą do niedawna był „Polfornitur” w Białośliwiu, który z samej gminy Szamocin zatrudniał ok. 300 osób.
Miejscowe władze stwarzają przyjazny klimat dla podejmujących działalność gospodarczą. Prowadzone są liczne inwestycje poprawiające atrakcyjność gminy. W mieście funkcjonują ważne dla przedsiębiorców urzędy i banki. Na inwestorów czekają uzbrojone tereny w Szamocinie, szczególnie atrakcyjne pod usługi turystyczne w okolicach jeziora Siekiera.
W rankingach pokazujących atrakcyjność inwestycyjną gmin w Polsce, Szamocin plasuje się bardzo wysoko – według „Pulsu Biznesu” na 20 miejscu w kraju wśród miast do 15 tys. mieszkańców.

 

Kultura i Oświata

Kwietnie też życie kulturalne. Interesująca ofertę przygotowuje corocznie Szamociński Ośrodek Kultury (dyrektor Dariusz Rybarczyk), w którego strukturach znajdują się: Biblioteka Publiczna w Szamocinie z filiami w Lipiej Górze i Józefowicach oraz Dom Kultury w Lipiej Górze. Przy placówce działają liczne zespoły i grupy. Kulturalnymi wizytówkami Szamocina są: 50-osobowy Chór im. I.J. Paderewskiego (dyrygent Piotr Jańczak), Towarzystwo Śpiewu im. I.J. Paderewskiego (dyrygent Tadeusz Dobek), Teatr „44” (którego spektakle „Spowiedź w drewnie”, „Długa ulica umarłych” w reżyserii Luby Zarembińskiej, „Obiad” w reżyserii Józefa Barańskiego, czy „Łucja i jej dzieci” w reżyserii Idy Bocian, odnosiły sukcesy w kraju oraz za granicą), Społeczne Stowarzyszenie Edukacyjno-Teatralne Ośrodek – Teatr Stacja Szamocin, prowadzone przez Lubę Zarembińską. Działają także: zespół „Notecianki” w Lipiej Górze, kabaret „Pogodna Jesień”, zespół „Babie Lato”, teatrzyk dziecięcy „Okruszek” i stowarzyszenie „Ostoja”.
Bardzo aktywne są jednostki OSP – w Szamocinie, Lipiej Górze, Lipie, Heliodorowie i Laskowie.
Oświata jest bardzo dobrze zorganizowana i dysponuje nowoczesną bazą. Największą placówka jest Zespół Szkół w Szamocinie (dyrektor Iwona Kowalska), w skład którego wchodzą: Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej oraz Publiczne Gimnazjum. Bardzo ważne miejsce w strukturze oświaty maja także Zespół Szkół w Lipiej Górze (dyrektor Małgorzata Rychert) i istniejący od 1997 roku Ośrodek Szkolenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy (kierownik Leszek Markiewicz). Najmłodsi mieszkańcy bawią się w barwnym i wesołym Gminnym Przedszkolu Publicznym w Szamocinie (dyrektor Danuta Grams) z filią w Lipiej Górze.

 

Inwestycje

Systematycznie poprawia się infrastruktura. Samorząd i burmistrz przykładają wielka wagę do przedsięwzięć, które czynią gminę atrakcyjniejszą dla inwestorów i mieszkańców. Od 2002 roku na inwestycje wydano ponad 11 mln zł, z czego aż 5,2 mln to środki pozyskane przez gminę z zewnątrz. Do największych inwestycji w tym okresie należą: budowa Sali sportowej w Lipiej Górze, modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Szamocinie, budowa sieci kanalizacyjnej w Laskowie, uzbrojenie terenów pod budownictwo mieszkaniowe w Szamocinie, budowa ciągów komunikacyjnych oraz sieci kanalizacyjnej na osiedlu przy cmentarzu, budowa dróg w Swobodzie, Heliodorowie, Józefowicach i Laskowie, modernizacja zasilania i oświetlenie na ul. Kościelnej, 19 Stycznia i Placu Wolności w Szamocinie. Na najbliższe lata przygotowane zostały kolejne, bardzo ambitne plany, m.in.: kompleksowa rozbudowa sieci kanalizacyjnej, budowa Sali sportowo-widowiskowej w Szamocinie (rozpoczęcie w 2006 r.), rozwój sieci drogowej. Szamocin leży na krajowych, regionalnych i lokalnych szlakach turystycznych. Spośród licznych zabytków na szczególną uwagę zasługują: w Szamocinie – kościół parafialny pw. NMP Wspomożenia Wiernych (z 1905 r.), kościół pw. św. Piotra i Pawła (poewangelicki z 1877 r.), spichlerz zbożowy (tzw. mur pruski z 1845 r.), domki sukienników przy ul. Hallera (XVIII/XIX w.), dom – miejsce urodzin Ernsta Tollera, czołowego niemieckiego dramaturga – ekspresjonisty. Do ciekawych obiektów zabytkowych na terenie gminy zalicza się: wczesnośredniowieczne grodzisko (VII-XII w.), we wsi Laskowo, olenderskie chałupy o konstrukcji szachulcowej w Lipiej Górze, kościół pw. św. Anny w Jaktorowie (wybudowany w latach 1763-1776), pałacyk myśliwski w Jaktorówku (XIX w.). Szamocin ma partnerów zagranicznych – gminy Grasberg z Niemiec i Suso z Danii. Współpraca z gmina Grasberg trwa od stycznia 1999 roku. Szczególnie bliskie kontakty utrzymują strażacy i młodzież. Grasberg śpieszy także z pomocą charytatywną, podarował trzy samochody pożarnicze.